door Jenno Sijtsma

Natuurlijk ben ik niet blind voor de vele problemen die China nog heeft. Maar het gaat wel de goede kant op. De ontwikkelde, kapitalistische landen, Amerika voorop, hebben zichzelf naar de afgrond gebracht. Na de kredietcrisis in 2008 is het een paar jaar goed gegaan, tot ze uiteindelijk in een langere periode van stagnatie en inflatie terechtkwamen. Ze trokken de rest van de wereld mee in hun val; nog steeds heeft geen enkel land uit het dal weten te kruipen. Alleen China heeft aan de malaise weten te ontsnappen. Waar andere landen gedwongen werden om een stap terug te doen, maakte China juist een sprong vooruit.

Deze enigszins angstaanjagende woorden zijn van de hoofdpersoon van dit boek: Lao Chen, een Taiwanees, journalist, schrijver, China kenner, specialist op het gebied van zelfontplooiing en bestsellerauteur. Hij heeft met zijn boeken genoeg geld verdient en heeft alle tijd om rond te zwerven en vrienden en vriendinnen te ontmoeten, boekwinkels literaire evenementen te bezoeken, kortom een rustig leven te leiden, vooral in Beijing. Als hij in China is valt het hem op dat er geen boek meer te vinden is over de recente geschiedenis van China. Er worden aalleen nog maar boeken verkocht die de overheid heeft goedgekeurd. Hoe ernstig het ook maar mag zijn, dat is nog tot daar aan toe, maar de gebeurtenissen op het Plein van de Hemelse Vrede zijn er niet meer: er is een complete maand, 28 dagen, in de geschiedenis van China verdwenen en er lijkt wel een collectieve vergeetachtigheid over de Chinezen te zijn gekomen. China mag dan, volgens de berichten, de enig overgebleven locomotief van de wereldeconomie zijn, maar de vragen stapelen zich op. Waarom wordt de vrije meningsuiting onderdrukt, waarom is er die angst voor het internet en waarom is er een autoritaire en corrupte dictatuur? In een eenpartijstelsel Is de partij die de macht heeft inderdaad niet in staat om zijn eigen corruptie aan te pakken: ze heeft immers het monopolie op de politieke macht!

Geheime fabriek

Er is een gigantische topgeheime fabriek waar dingen worden gemaakt die het volk gelukkig maken. Een soort drugs, die de mensen slikken, doordat ze water en melk en andere producten tot zich nemen. Ze hebben een gevoel dat de wereld vol liefde is, zonder agressie. Het (zogenaamde) medicijn heeft geen bijwerkingen en het werkt niet verslavend. Het enige nadeel is dat je weliswaar helder van geest bent, en geen waandenkbeelden kent, maar je weet ook niet meer dat er dingen zijn gebeurd die uit je geheugen zijn verdwenen. De hele samenleving is in harmonie, niemand gaat meer protesteren tegen wat ook maar. En de buitenlanders die geruime tijd in China verbleven of een tijd in China hebben gewoond voelen zich in hun eigen land niet meer zo fijn en verlangen ernaar terug te keren naar China. En als er ook maar iemand is die kritiek heeft op China staan deze mensen op om China te verdedigen en zeggen ze dat al die critici zelf maar naar China moeten gaan om te ervaren hoe gelukkig de mensen daar zijn. Lao Chen en een paar vrienden ontvoeren een hooggeplaatst figuur, ene He Dongsheng en ze dwingen hem hun vragen te beantwoorden, een kwestie van leven of dood. Verbijsterend zijn de antwoorden die Dongsheng geeft en zijn plan `Het Programma om het Rijk op orde te brengen en de wereld te pacificeren’, met alle vreselijke gevolgen die dat met zich mee brengt en zal brengen…

Immense kritiek

Met zijn indringende boek heeft de auteur, Chan Koonchung, een scherpe analyse gegeven van deze tijd in China. In een Nawoord zegt China-expert Julia Lovell onder meer:”Dit boek beschrijft een wereld in de nabije toekomst die voor een belangrijk deel al bestaat. In recente jaren is China’s communistische regering er inderdaad in geslaagd – wellicht meer dan men ooit durfde dromen – om de kritische stemmen het zwijgen op te leggen’. En even verder:”In China anno 2011 lijkt, net als in De vette jaren, een groot deel van de stedelijke bevolking stilzwijgend akkoord te zijn gegaan om het politieke geweld uit het verleden te vergeten, en zich te richten op de vette tijden van het hier en nu…Het intellectuele centrum is grotendeels in dienst van de staat, die nu rijk genoeg is om het meer en meer naar zich toe te trekken, met kennelijk grenzeloze staatssteun. Steeds meer mensen omarmen dit model. Het is erg moeilijk om mensen te vinden die uiting geven aan hun twijfel, terwijl criticasters van de regering `steeds meer gemarginaliseerd raken’.”

Geen wonder dat het boek in China niet officieel wordt verkocht, maar intussen via geheime internetsites miljoenen lezers heeft bereikt…

De vette jaren
Chan Koonchung
263 pagina’s
Gebonden
€ 19,95

Bestellen